મૂળ સાથે ઊખડી ક્યાં જાય છે ?
આ હવા તારા જ ગીતો ગાય છે !
સ્વપ્ન જેવું કૈંક તૂટે પણ ખરું,
સ્વપ્ન છે આવે ને ચાલી જાય છે.
તું હવાની જેમ ફરતો દર-બ-દર,
આ હવાની રૂખ કદી પરખાય છે ?
દૂર તારા દેશનું પગલું જડ્યું,
આ અજાણ્યો પથ હવે સમજાય છે.
પત્ર તારો સાવ કોરો સાંપડ્યો,
કૈંક દ્રશ્યો તે છતાં દેખાય છે.
તું ભલે ઝાકળ રૂપે પળભર રહે,
મ્હેંક ફૂલોની અલગ વરતાય છે.
રૂ-બ-રૂ જેને મળી શકતો નથી,
એ ગઝલ રૂપે બધે પથરાય છે.
…..ગોપાલ શાસ્ત્રી
મને પ્રત્યેક ગમતી ક્ષણ ગઝલમાં લઇને આવ્યો છું,
ઘણી વાતો તમારી પણ ગઝલમાં લઇને આવ્યો છું.
સતત ચાહી છે કુદરતને પૂરી નિષ્ઠાથી જીવનમાં,
નદી, પર્વત ને તપતું રણ ગઝલમાં લઇને આવ્યો છું.
શિલાલેખો, ગિરિ ગિરનાર, દામોકુંડ, કેદારો
જૂનાગઢની ધરાના કણ ગઝલમાં લઇને આવ્યો છું.
સમજપૂર્વક હકીકતને જુદી, આભાસથી પાડી
અરિસામાં પ્રગટતો જણ ગઝલમાં લઇને આવ્યો છું.
નથી મારી ખૂબી એમાં, લખાવે છે કૃપા એની
સતત એ વાતની સમઝણ ગઝલમાં લઇને આવ્યો છું.
….. ઉર્વિશ વસાવડા
ઉર્વિશ વસાવડા વ્યવસાયે ડોક્ટર પણ દર્દી છે ગઝલના ! કવિ જૂનાગઢના છે એટલે નરસિંહનો કેદારો, દામોદર કુંડ અને ગિરનાર પર્વતની વાતો ગઝલમાં લાવ્યા છે. પોતાને ગમતી ક્ષણો- પ્રિયવ્યક્તિ સાથે વિતાવેલી ક્ષણોની વાતો લાવ્યા છે. વળી કવિ કુદરતને એટલી જ ચાહે છે તેથી તો નદી, પર્વત, રણને ગઝલમાં રજુ કરે છે. કવિએ બિંબ-પ્રતિબિંબ વચ્ચેની આછી ભેદરેખાને બરાબર ઓળખીને ગઝલમાં ખૂબીપૂર્વક આલેખી છે. કવિતા લખવી એ તો પ્રભુની કૃપા જ છે અંતે કવિ આ સમજણ ગઝલમાં લઇ આવ્યા છે. આ જ તો કવિની દક્ષતા છે.
મારી આસપાસ કરોળિયાનું જાળું
અજવાળું મને ક્યાંથી આવે ?
મેં તો ચારે બાજું માર્યું છે તાળું
અજવાળું મને ક્યાંથી આવે ?
અંધારી ખીણમાં હું ઊતરતો જાઉં
અને શિખરની વાત મારે કંઠે
અજંપે જીવ મારો ઓસરતો જાય
ત્યારે કેમ કરું વાત હું ઉમંગે
હું તો પોતીકાંને પારકા કહી ટાળું
અજવાળું મને ક્યાંથી આવે ?
ભીતરમાં લાવાનો વડવાનળ છે
અને હોડી હલેસાને અંજળ નથી
દીવાદાંડી પોતે થઇ ગઇ છે આંધળી
ને બ્હેરા આકાશે કોઇ વાદળ નથી.
આ અંધારું કેવું ઓશિયાળું
અજવાળું મને ક્યાંથી આવે ?
…..રજની મહેતા
અવાજો પણ મહોરાં પહેરીને ફરતા હોય
એવું કેમ લાગે છે ?
લોકોના અવાજ હવે ઓળખાતા નથી
કોણ દોસ્ત, કોણ દુશ્મન
કોણ કોનું સગું, કોણ પરાયું
ઝડપી વાહનોની અવરજવર વચ્ચે
સમજાતું નથી
આ શહેર
વિસ્તરતું જાય છે, કે
સાંકડું થતું જાય છે.
લોકોના અવાજ હવે ઓળખાતા નથી.
…..જયા મહેતા
દરદની વાત વધી ગઇ ત્યારે !
આમ તો નખમાં કાંઇ નહીં પણ
રોમ રોમ વિદારે -
વસમું લાગે તેમ વૈદજી
ભીતર હસતા ભારે,
કોને કહું પરમની પીડા
કોને પડ્યા પનારે ?
હાય, પ્રીત જાણે પનિહારી
બેસી પડી કિનારે,
કોણ ભરે ને કોણ ચડાવે
ગગરી, વળી ઉતારે !
…..મકરન્દ દવે
નવી ઘોડી, નવો કૈં દાવ લઇને આવ્યો છું,
પુરાણી દોસ્તીનો સાવ તાજો ઘાવ લઇને આવ્યો છું.
ગળે જો ઊતરે બે વાત મારી કોઇને,
કરે મનમેળ રાતોરાત એ સુઝાવ લઇને આવ્યો છું.
બધે તો હું જીવું છું લોકોની મરજી મુજબ,
નગર તારે મને ગમતો બધો વર્તાવ લઇને આવ્યો છું.
મને ક્યાં સાંભળ્યો છે ધ્યાન દઇને કોઇએ ?
ઘરે તું કાન પર એથી અહીં સૌ રાવ લઇને આવ્યો છું.
નથી જોતી કોઇ ઓળખ હવે મારે ‘સુધીર’,
હું ગુજરાતી ગઝલનો આખરી સિરપાવ લઇને આવ્યો છું.
….સુધીર પટેલ
સુધીરભાઇ એક પ્રતિભાવાન ગઝલસર્જક છે. દર વખતે તેમની ગઝલોમાં તેઓ એક નવો દાવ, નવો સુઝાવ કે નવી રાવ લઇને આપણી સમક્ષ આવે છે. તેમની અનુભૂતિજન્ય સંવેદનાઓ આપણા દિલને સ્પર્શી જાય તેવી હોય છે. રદીફ તેમના પોતાના અને નવા જ હોય છે. મિજાજ સહજપણે પ્રગટતો હોય છે. વિષયોનું વૈવિધ્ય અને સર્જનાત્મક રજુઆત આપણું ધ્યાન ખેંચે તેવા હોય છે. તેઓ ગઝલના ઉપવનને હરિયાળું રાખવામાં યથાયોગ્ય પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે.
આજે ૨૫ સપ્ટેમ્બર- શ્રી સુધીરભાઇનો જન્મદિવસ છે. વાંચકવર્ગ તથા ગુર્જર કાવ્ય ધારા તરફ્થી કવિશ્રીને જન્મદિવસની અનેક શુભેચ્છાઓ.
કોણ કોની વાતમાં રસ દાખવે,
એટલી નવરાશ કોને પાલવે.
હાથ એના હાથમાં બસ આપજો,
રંગ મેંદીનો સદા જે જાળવે.
રોજ પડછાયો ઘટે, –પાછો વધે,
સૂર્ય એને કેમ પળપળ થાકવે.
અર્થ તો સમજી શકે સંબંધનો,
નિત્ય આંખોમાં, છબી જે સાચવે.
કેમ ખારો છે સમંદર આટલો,
કોઇ નિશ્ચિત આંસુઓ ત્યાં ઠાલવે.
આખરે ઉજવાઇ જાશે મુજ વિના,
એક ઉત્સવ જિન્દગીના માંડવે.
હારજીતોની ભલા ક્યાં વાત છે,
જિન્દગીની હર રમત ‘ગુલ’ થાકવે.
અહમદ ‘ગુલ’
સાવ અધવચ્ચેથી ચીરે છે મને,
મારો પડછાયો જ પીડે છે મને.
બેસવા જાઉં ને બટકી જાઉં છું,
તર્ક કેવી ડાળ ચીંધે છે મને.
હું શિખાતો જાઉં છું અનપઢ વડે,
કોઇ અનપઢ જેમ શિખે છે મને.
સોય ભોંકાતી રહી મારી ભીતર,
વસ્ત્ર માફક કોઇ સીવે છે મને.
હું તો કેવળ વૃક્ષ છું, સંયોગવશ,
લાગણીના ફૂલ ખીલે છે મને.
…..ભરત ભટ્ટ ‘તરલ’
એક તાર કેવો રણઝણે છેક ભીતર,
ટકોરો થતા ખણખણે છેક ભીતર.
ચારે તરફ તો છે સૂમ-સામ સઘળું,
કોઇ હળવે રહીને ગણગણે છેક ભીતર.
લીલી ડાળ પરથી સૂકું પર્ણ ખરતાં,
માંહ્યલો ય કેવો ચણભણે છેક ભીતર.
ઇચ્છાના અશ્વોને નાથ્યા પછીથી,
હજી પણ કશુંક હણહણે છેક ભીતર.
‘અઝીઝ ’ને મળો તો હસતો જ લાગે,
કશું દર્દ છાનું ઝણઝણે છેક ભીતર.
……અઝીઝ ટંકારવી
હવે, સપનાંને લાગે છે આછેરો થાક !
મારાં સપનાંઓ કેમ નહીં જંપો જરાક ?
પાંખ રે ખોલી ને ત્યાં તો આભ રે અલોપ-
આંખો ખોલ્યાનો આ તે કેવો રે કોપ !
નહીં પાછા ફરવાનો મળે ક્યાંય રે વળાંક
હવે, સપનાંને લાગે છે આછેરો થાક !
રેતી પર ટળવળતી માછલીઓ જેમ
કૂણાં સપનાંઓ આજ લગી આળોટ્યાં કેમ ?
દરિયો આ ઘૂઘવે ને કાંઠા અવાક !
હવે, સપનાંને લાગે છે આછેરો થાક !
….જગદીશ જોષી
