કોઈપણ રીતે જો પવનને બતાવી શકો,
પછી શક્ય છે એમ મનને બતાવી શકો !

કદી નહિ ભીતરની ઘૂટનને બતાવી શકો,
અહીં આંસુઓથી રુદનને બતાવી શકો !

બતાવી શકો દાઝ સૂરજની, પણ એ રીતે
કદી નહિ સ્વયંની જલનને બતાવી શકો !

નથી કોઈ આકાર ને રંગ પણ ના કશો
ખરા જો તમે એ નયનને બતાવી શકો !

હજુ એટલું પણ ગજું શબ્દનું ક્યાં ‘સુધીર’ ?
કે આ મૌન ઘેરા મનનને બતાવી શકો !

-સુધીર પટેલ

તું હતી તો ઘર ખરેખર ઘર હતું, મા !
એક મીઠું આંગણે સરવર હતું, મા !

ધોમધખતા તાપ સામે ઢાલ જેવું,
એક માથે વાદળું ઝરમર હતું, મા !

સાવ ખાલીખમ હતું, પણ તું હતી તો,
એમ લાગે ખોરડું પગભર હતું, મા !

યાતના વચ્ચે મલકતું ને હરખતું,
એ વદન હેતાળ ને મનહર હતું, મા !

ફાયદા-નુકશાનનો હિસાબ શાનો,
તારું બસ હોવાપણું સરભર હતું, મા !

-રતિલાલ સોલંકી

સંપર્ક- (M) 09825744731

ગજાથી વધારે પીધાં ઝાંઝવાં છે,
બધાં તે દી’થી રણ લાગ્યાં હાંફવાં છે

શબદમાં પડેલા પહાડોના શિખર,
તળેટીમાં રહીને આજ આંબવાં છે.

ખરી ધૂળ ભેગાં મળી જે ગયાં છે,
ફરી આંસુઓ પાપણે ટાંગવાં છે.

બનાવીને દોરો સૂરજના કિરણનો,
એ ઝાકળ હવાના પગે બાંધવાં છે.

ખડક થૈ ગયેલી આ સૂકી લીલાશે,
હરખથી નીતરતાં ઝરણ ટાંકવાં છે.

-દત્તાત્રય ભટ્ટ

મંદમંદ આ મહેક ઊઠી છે ચાલો રસભર થઈએ,
એકમેકના મનમાં એવો સુંદર અવસર થઈએ.

અંધારું અંધારે બાંધી
અજવાળે અજવાળું,
ચાલ ખોલીએ કૂંચી લઈને
વાદળ નામે તાળું,
તાળું ખોલી ધીમું બોલી ઝરમર ઝરમર થઈએ,
મંદમંદ આ મહેક ઊઠી છે ચાલો રસભર થઈએ.

જળ પર વ્હેતા લીસ્સા લીસ્સા
તરંગ વસ્ત્રો ખેંચી,
કયું કામ કોને કરવાનું
ચાલો લઈએ વ્હેંચી,
કૂણી કૂણી કમળ-પાંદડી વચ્ચે ઘર ઘર થઈએ,
મંદમંદ આ મહેક ઊઠી છે ચાલો રસભર થઈએ.

-અનિલ ચાવડા

શ્વાસને સદરાની માફક વેતરીશું આપણે,
મોત કેવું હોય છે જોવા મરીશું આપણે.

કોઇ ઠંડી આગનો માંગે પરિચય તો તરત,
આપણો તાજો જ આ ફોટો ધરીશું આપણે.

ખીણમાં જન્મ્યા છીએ તો ખીણને અજવાળશું,
આમ પણ શું ટોચને બચકા ભરીશું આપણે.

સૂર્યને એનાં જ કિરણોની સજા ફટકારવા,
આંગણા વચ્ચે અરીસો પાથરીશું આપણે.

શું થયું જો ચાલવામાં સહેજ આગળ થઇ ગયા,
એમની સાથે થવા પાછા ફરીશું આપણે.

જિંદગી જો જેલ છે તો જેલમાં જીવી જશું,
આમ પણ બીજે કશે તો કયાં ઠરીશું આપણે ?

વ્યાજ માફક એય બસ વધતી જ વધતી જાય છે,
આપણી નારાજગીનું શું કરીશું આપણે ?

-ચંદ્રેશ મકવાણા ‘નારાજ’

ઝીણો રે ઝગે છે અંધકાર !
ક્યાંક ફૂટી છે તેજલ કળી
એનો આ અણસાર !
ઝીણો રે ઝગે છે અંધકાર !

ઝરતી રે ઝરતી આછી મ્હેક હો
એમાં ભીંજાતું રે અંગ,
કોણ રે નર્તતું વાયુ વ્હેણમાં
બજવી ધીરું મૃદંગ.
તૂટી રે જાય સહુયે દીવાર,
ઝીણો રે ઝગે છે અંધકાર !

હળવે રે હળવે પડદા ઊપડે
આંખ્યુંમાં ઊઘડે આકાશ,
ઊછળે રે ઊછળે સાગર શ્વાસના
મનને કોઈ ન આડાશ.
હું જ છું ભીતર ને છું બહાર,
ઝીણો રે ઝગે છે અંધકાર !

-યોસેફ મેકવાન

બે ગઝલની પંક્તિઓ ક્રમશઃ જોડીને બની એક નવી ગઝલ-
આ પ્રયોગમાં કવિની બીજી રચના :

૧. સવાર ઊગી ફેરફારની
રત લાગી રોમ રોમ કોઈ ફેરફારની,                                    
મીઠી મીઠી સવાર ઊગી ફેરફારની.                           

મન સ્વસ્થ થઇ વિચારના તડકામાં ઊભું છે,                        
ચોમેર ભોમ ભોમ ઝળકી ફેરફારની.                          

ભીતર સુધી સુગંધ મ્હેકી ગઇ પૂરેપૂરી,                                
દેખાતી દોમ દોમ ખુશી ફેરફારની.                            

શ્રાવણની સાંજ મોર એકાએક ટહુકતા,                            
જાંબુડી એષણાઓ જાગી ફેરફારની.                          

રોમાંચનો પળે પળે ઉત્સવ બને કિશોર,                                
ખુલી ગઇ છે એક મુઠ્ઠી ફેરફારની.                            

૨. બનવાજોગ છે
કૈંક એવું થાય બનવાજોગ છે,
વાત મન ગૂંથાય બનવાજોગ છે.

ખુદની તત્પરતા કહેવાની બહુ,
શબ્દતા મ્હોરાય બનવાજોગ છે.

વીરડાનું પાણી પીધું ત્યારથી,
ખોબલો હરખાય બનવાજોગ છે.

એક જણ ગુલમ્હોર થઇને નીકળે,
દશ દિશા મ્હેકાય બનવાજોગ છે.

રાંગ પર કિલ્લાની સૂરજ ઝળહળે,
ટેરવાં શરમાય બનવાજોગ છે.

૩. પળે પળે ઉત્સવ
રત લાગી રોમ રોમ કોઈ ફેરફારની, કૈંક એવું થાય બનવાજોગ છે,
મીઠી મીઠી સવાર ઊગી ફેરફારની, વાત મન ગૂંથાય બનવાજોગ છે.

મન સ્વસ્થ થઇ વિચારના તડકામાં ઊભું છે, ખુદની તત્પરતા કહેવાની બહુ,
ચોમેર ભોમ ભોમ ઝળકી ફેરફારની, શબ્દતા મ્હોરાય બનવાજોગ છે.

ભીતર સુધી સુગંધ મ્હેકી ગઇ પૂરેપૂરી, વીરડાનું પાણી પીધું ત્યારથી,
દેખાતી દોમ દોમ ખુશી ફેરફારની, ખોબલો હરખાય બનવાજોગ છે.

શ્રાવણની સાંજ મોર એકાએક ટહુકતા,એક જણ ગુલમ્હોર થઇને નીકળે,
જાંબુડી એષણાઓ જાગી ફેરફારની, દશ દિશા મ્હેકાય બનવાજોગ છે.

રોમાંચનો પળે પળે ઉત્સવ બને કિશોર, રાંગ પર કિલ્લાની સૂરજ ઝળહળે,
ખુલી ગઇ છે એક મુઠ્ઠી ફેરફારની, ટેરવાં શરમાય બનવાજોગ છે.

- ડૉ. કિશોર મોદી                                        

કોઈ ભીતર લાંબી તો કોઈને ટૂંકી હોય છે,
એક ઈચ્છા સૌ મહીં એણે જ મૂકી હોય છે !

જાય ટૂટી પણ કદી ના ક્યાંય ઝૂકી હોય છે,
મોત સાથે બાથ લે એવી બળુકી હોય છે !

લાગણી ઝરમર થતાં કોળી ઉઠે છે એ ફરી,
ઝંખનાઓ જે બહુ તરસી ને સૂકી હોય છે !

માનશો નહિ પણ સળગતી એ રહે છે ભીતરે,
કો ધખારાએ સતત બસ એને ફૂંકી હોય છે !

કૈંક જન્મોનાં ઋણાનુબંધ હોવાના ‘સુધીર’,
બાદ ઈચ્છાઓ પરસ્પર બેઉ ઢૂંકી હોય છે !

-સુધીર પટેલ

આ વખતે તો બહુ તરસાવ્યા! વાદળ છો કે નેતા છો?
ઠાલા ઠાલા હાલ્યા આવ્યા! વાદળ છો કે નેતા છો?

તમે અમારી તરસ ઉપર પણ તરસ ન ખાધી,
આવા અંગારા વરસાવ્યા? વાદળ છો કે નેતા છો?

ખોબો ટાઢક માંગી’તી કાંઇ બીજું નહોતું માગ્યું હો,
એમાં ગર્જીને ધમકાવ્યા? વાદળ છો કે નેતા છો?

એક તમે પણ ના વરસ્યા ને ઉપરથી વીજળીના ફાંફા,
શું કામ ખેતર ખેડાવ્યા ? વાદળ છો કે નેતા છો ?

ચોમાસાની આ સંસદમાં ટીંપુયે પણ નહીં વરસીને-
ખુદને છાપામાં ચમકાવ્યા! વાદળ છો કે નેતા છો?

અમે જ ચૂંટી ચૂંટીને વિશ્વાસ તમારી આંખ્યે આંજયો,
અમને ધોળે દી’ નવરાવ્યા? વાદળ છો કે નેતા છો?

લાગે છે કે હવે તમે પણ ઘરભેગુ કરતા શીખી ગ્યા,
કોણે આવા પાઠ ભણાવ્યા? વાદળ છો કે નેતા છો?

- કૃષ્ણ દવે

મારા સપના તારી આંખે સાચ્ચા પડતા જાય
એને નવું વર્ષ કહેવાય….
હું કંઈ પણ ના બોલું તો પણ તરત તને સમજાય
એને નવું વર્ષ કહેવાય….

ખુલ્લી સવાર જેવું જીવશું કાયમ મસ્ત મજાનું ,
પકડાઈ જવાની મજા પડે ને એવું કાઢશું બહાનું
લાભ , શુભ ને ચોઘડિયા પણ અંદરથી શરમાય
એને નવું વર્ષ કહેવાય….

જીવન એવું જીવશું જાણે સહજ અવતરે પ્રાસ ,
વહાલ નીતરતાં શ્વાસમાં ઘૂંટશું ઇશ્વરનો અહેસાસ
ટૂંકમાં , તારી સાથે દિવસો ઉત્સવ થઈ ઉજવાય
એને નવું વર્ષ કહેવાય….

– અંકિત ત્રિવેદી