શા માટે?

અરે ઓ મેહૂલા, તું આમ તડપાવે છે શા માટે?
તું નાહક સાવ ઠાલા વાદળા લાવે છે શા માટે?

પશુ-પંખી, બિચારા કેટલા રીબાય છે નાહક,
બડો જાલીમ થઈને આમ તલસાવે છે શા માટે?

કરી અંધાર ભરદિવસે તું ઘેરે છે દશે દિશા,
પછી વાદળ વિખેરી સૌને ભરમાવે છે શા માટે?

બફારો, ઘામ, ને ઊકળાટથી તોબા હવે તોબા!
કસોટીને બહાને મેહુલા, તાવે છે શા માટે?

નઠારો થઈને જૂઠા નાટકો ભજવે છે રોજેરોજ,
વરસવું હોય ના તો આભ ગરજાવે છે શા માટે?

– પરશુરામ ચૌહાણ

અડી શકાયું નહિ

હદથી આગળ વધી શકાયું નહિ,
શ્વાસ સાથે લડી શકાયું નહિ.

સુખ મળ્યું’તું લજામણી જેવું,
હાથમાં લઈ અડી શકાયું નહિ.

સાવ સૂનાં થઈ ગયાં પગલાં,
ને ચરણથી રડી શકાયું નહિ.

શ્વાસ તલવાર જેમ લટકે છે,
મ્યાન એનું ઘડી શકાયું નહિ.

તું તળેટીમાં આવ, મારાથી
ટોચ સુધી ચડી શકાયું નહિ.

– પ્રવીણ જાદવ

દરવાજે

દોસ્ત, તાળું ન વાસ દરવાજે;
આવશે કોઇ ખાસ દરવાજે.

મારા ઘરમાં પ્રકાશ છે, રહેશે;
હોય છો ને અમાસ દરવાજે.

કેમ ભડકે બળી ગયો ઉંબર;
જઇને પગલાં તપાસ દરવાજે.

એ હવાથી ન આમ ખૂલી જાય;
એ હશે આસપાસ દરવાજે.

વાટ જોતાં ખડેપગે છે બેઉ;
વ્રુદ્ધ આંખોના શ્વાસ દરવાજે.

– યોગેન્દુ જોષી ‘યોગ’

તો વાંક કોનો ?

શક્યતા જોઈ જરા દોડાય નહીં, તો વાંક કોનો?
એક તક તારાથી જો ઝડપાય નહીં, તો વાંક કોનો?

બારીએથી તું જુએ કે દ્વાર ખખડાવે છે સુખ, તોય –
બારણાંને ખોલવા તું જાય નહીં, તો વાંક કોનો?

રૂપરેખા જિંદગીની ખતમાં ઈશ્વર મોકલે પણ,
એ જ પરબીડિયું કદી ખોલાય નહીં, તો વાંક કોનો?

આયનાને એકધાર્યો હું સહજ જોયા કરું ને,
ખુદનો ચહેરો સહેજ પણ વંચાય નહીં, તો વાંક કોનો?

હોય સમજણથી ભરેલી આંખ ને એવાય લોકો,
આ સમય સાથે જરા બદલાય નહીં, તો વાંક કોનો?

ખુદને તું કહે છે ‘પથિક’, ને ભીડ વચ્ચે તું જ ચાલે!,
આગવો ચીલો અગર ચીતરાય નહીં, તો વાંક કોનો?

-જૈમિન ઠક્કર ‘પથિક’

મ્યાન થયું છે

સાવ સહજ બસ ધ્યાન થયું છે,
મારું હોવું મ્યાન થયું છે.

ધૂળ હતી ત્યાં ધાન થયું છે,
મન ભીનું કંતાન થયું છે.

લીધું નહિ ને લ્હાણી આવી,
દીધું નહિ ને દાન થયું છે.

ગૂગળનો ગોરંભો ગાજ્યો,
લખલખતું લોબાન થયું છે.

ધોળી-ધોળી વાછટ વચ્ચે,
ભગવું-ભગવું ભાન થયું છે.

જીવલો ભડભડ-ભડભડ બળતો,
ભીતરમાં સમશાન થયું છે.

‘નિનાદ’ કેવો જોગ થયો છે,
મૃત્યુ પણ વરદાન થયું છે !

– નિનાદ અધ્યારુ

જોઈએ

મૌનમાં વ્યવહાર હોવો જોઈએ,
પ્રેમમાં ક્યાં કોઈ પડઘો જોઈએ?

ઢાંકણીમાં પાણી લઈ હું શું કરીશ?
ડૂબવા માટે તો દરિયો જોઈએ.

આ કળી પણ એમ ઉઘડશે નહીં,
ખીલવા માટે તો તડકો જોઈએ.

એ ખરે છે તો ય ચમકે છે સતત,
ખરતા તારાનેય મોભો જોઈએ.

માનવીની આકૃતિ બદલાઈ ગઈ,
ક્યાં પડ્યો છે ચાલ ગોબો જોઈએ.

રોજ થાકીને ઘરે આવ્યા પછી,
તારા ઘરનો એક ફેરો જોઈએ.

ખાલી નમણા ગાલ પર મોહી પડ્યા?
એની ઉપરનો તો ખાડો જોઈએ?

– રવિ દવે ‘પ્રત્યક્ષ’

નામ એનું

નામ એનું મેં સમય રાખ્યું હતું
નામ એનું મેં જખમ રાખ્યું હતું

જે સમયનો આશરો લઇ દે જખમ
નામ એનું મેં પ્રણય રાખ્યું હતું

શ્વાસ સાથે છે પ્રણય મૃત્યુ તક
નામ એનું મેં સફર રાખ્યું હતું

એ સફર માણ્યા કરી છે મેં સતત
નામ એનું મેં ધરવ રાખ્યું હતું

જોઈ પાલવ એ ધરવ રાખે નહીં
નામ એનું મેં પવન રાખ્યું હતું

‘કીર્તિ’નાં મસ્તિષ્કમાં ભમતો પવન
નામ એનું મેં ગરવ રાખ્યું હતું

– કીર્તિકાન્ત પુરોહિત